భారతదేశ గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను కొత్త దిశలో ముందుకు తీసుకెళ్లే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక కీలకమైన VB-G RAM G పథకం సంస్కరణను అమలు చేసింది. ఇప్పటివరకు అమల్లో ఉన్న మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం (MGNREGA) ను రద్దు చేసి, దాని స్థానంలో “వికసిత భారత్ – రోజ్గార్ మరియు ఆజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ)”, సంక్షిప్తంగా విబి-జి రామ్ జి (VB-G RAM G) చట్టం – 2026ను అమల్లోకి తీసుకువచ్చింది.
ఈ కొత్త చట్టానికి రాష్ట్రపతి ఆమోదం లభించడంతో దేశవ్యాప్తంగా అధికారికంగా అమలవుతోంది. గ్రామీణ ప్రజలకు కేవలం తాత్కాలిక ఉపాధి కాకుండా, స్థిరమైన జీవనోపాధి, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, డిజిటల్ పారదర్శకత లక్ష్యంగా ఈ పథకాన్ని రూపొందించారు.
2047 నాటికి “వికసిత భారత్” లక్ష్యాన్ని సాధించడమే ఈ చట్టం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
VB-G RAM G పథకం అంటే ఏమిటి?
విబి-జి రామ్ జి పథకం అనేది పాత నరేగా చట్టాన్ని ఆధునిక అవసరాలకు అనుగుణంగా పునర్నిర్మించిన కొత్త ఉపాధి చట్టం. ఈ పథకం ద్వారా గ్రామీణ కుటుంబాలకు ఇచ్చే ఉపాధి రోజులను 100 రోజుల నుంచి 125 రోజులకు పెంచారు.
ఇంతవరకు కేవలం కూలి పనులకు పరిమితమైన ఉపాధి హామీ పథకం, ఇప్పుడు దీర్ఘకాలిక ఆస్తుల సృష్టి, గ్రామీణ మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి, రైతులకు అనుకూల విధానాలు వంటి అంశాలతో మరింత బలపడింది.
VB-G RAM G పథకం ముఖ్య లక్షణాలు
1. ఏడాదికి 125 రోజుల ఉపాధి హామీ
ఈ చట్టం ప్రకారం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని ప్రతి అర్హ కుటుంబానికి సంవత్సరానికి కనీసం 125 రోజుల ఉపాధి హామీ ఉంటుంది. ఇది పేద మరియు మధ్యతరగతి గ్రామీణ కుటుంబాలకు స్థిరమైన ఆదాయ భద్రతను కల్పిస్తుంది.
2. పని ఇవ్వకపోతే నిరుద్యోగ భృతి
కార్మికుడు పని కోసం అధికారికంగా అభ్యర్థించిన తర్వాత 15 రోజులలోపు పని ఇవ్వకపోతే, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తప్పనిసరిగా నిరుద్యోగ భృతి చెల్లించాలి. ఇది కార్మికుల హక్కులను చట్టబద్ధంగా రక్షిస్తుంది.
3. కేంద్ర–రాష్ట్ర వ్యయ భాగస్వామ్యం
ఈ పథకం కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకంగా అమలవుతుంది.
-
సాధారణ రాష్ట్రాల్లో: కేంద్రం 60%, రాష్ట్రం 40%
-
ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లో: కేంద్రం 90%, రాష్ట్రం 10%
4. వ్యవసాయానికి అనుకూల నిర్ణయాలు
రైతులకు వ్యవసాయ కాలంలో కార్మికుల కొరత ఏర్పడకుండా ఉండేందుకు, విత్తనం మరియు కోత కాలంలో సంవత్సరానికి మొత్తం 60 రోజులు ప్రభుత్వ పనులను నిలిపివేయడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు అధికారం ఇచ్చారు.
ఈ పథకం కింద చేపట్టే పనుల విభాగాలు
జల భద్రత పనులు
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నీటి వనరుల అభివృద్ధి కోసం:
-
చెరువులు, కుంటల పునరుద్ధరణ
-
చెక్ డ్యాంల నిర్మాణం
-
నీటిపారుదల కాలువల అభివృద్ధి
-
భూగర్భ జలాల పెంపు పనులు
గ్రామీణ మౌలిక వసతులు
గ్రామాల అభివృద్ధి కోసం:
-
గ్రామాల మధ్య రహదారుల నిర్మాణం
-
పాఠశాలలు, అంగన్వాడీ భవనాల నిర్మాణం లేదా మరమ్మతులు
-
ప్రజా భవనాల అభివృద్ధి
జీవనోపాధి మౌలిక వసతులు
గ్రామీణ ఆదాయాన్ని పెంచేందుకు:
-
పంట నిల్వ గోదాములు
-
గ్రామీణ మార్కెట్లు
-
చిన్న పరిశ్రమల భవనాలు
వాతావరణ మార్పులకు తట్టుకునే పనులు
-
వరద నియంత్రణ బండ్లు
-
మట్టి సంరక్షణ పనులు
-
వృక్షారోపణ కార్యక్రమాలు
డిజిటల్ పాలన మరియు పారదర్శకత
బయోమెట్రిక్ హాజరు
ఆధార్ ఆధారిత బయోమెట్రిక్ హాజరు తప్పనిసరి. దీని వల్ల నకిలీ హాజరు పూర్తిగా నివారించబడుతుంది.
జీపీఎస్ మరియు కృత్రిమ మేధస్సు
ప్రతి పనిని జీపీఎస్ ట్యాగింగ్ చేయడం జరుగుతుంది. కృత్రిమ మేధస్సు ద్వారా పనుల ఫోటోలు విశ్లేషించి అక్రమాలను గుర్తిస్తారు.
రియల్ టైమ్ డ్యాష్బోర్డ్
పనుల పురోగతి, వేతన చెల్లింపులు, ఖర్చుల వివరాలు ప్రజలకు ఆన్లైన్లో అందుబాటులో ఉంటాయి.
సామాజిక తనిఖీ
గ్రామసభల ద్వారా పనుల నాణ్యత, ఖర్చుల వినియోగంపై ప్రజలే ప్రశ్నించే హక్కు ఉంటుంది.
రైతులకు కలిగే ప్రయోజనాలు
-
వ్యవసాయ కాలంలో కార్మికుల లభ్యత
-
కూలి రేట్లలో అసాధారణ పెరుగుదల నివారణ
-
నీటిపారుదల వసతుల మెరుగుదల
-
మార్కెట్లకు మెరుగైన రహదారి సౌకర్యం
కార్మికులకు కలిగే హక్కులు
-
15 రోజుల్లో పని హక్కు
-
పని లేకపోతే నిరుద్యోగ భృతి
-
వేతన ఆలస్యానికి పరిహారం
-
నేరుగా బ్యాంక్ ఖాతాలో జీతం జమ
పథకం అమలు విధానం
-
కనీసం 50 శాతం పనులు గ్రామపంచాయతీల ద్వారానే
-
జిల్లా మరియు మండల స్థాయిలో పర్యవేక్షణ
-
జాతీయ మరియు రాష్ట్ర స్థాయిలో ప్రత్యేక రూరల్ రోజ్గార్ కౌన్సిల్స్
-
జాతీయ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ డేటా స్టాక్తో అనుసంధానం
విబి-జి రామ్ జి పథకానికి దరఖాస్తు విధానం
-
గ్రామపంచాయతీ కార్యాలయానికి వెళ్లి నమోదు చేసుకోవాలి
-
కుటుంబ వివరాలు సమర్పించాలి
-
కొత్త గ్రామీణ ఉపాధి హామీ కార్డు పొందాలి
-
పని కోసం అధికారికంగా అభ్యర్థించాలి
-
15 రోజుల్లో పని లేదా నిరుద్యోగ భృతి పొందే హక్కు
అవసరమైన పత్రాలు
-
ఆధార్ కార్డు
-
బ్యాంక్ ఖాతా వివరాలు
-
రేషన్ కార్డు
-
నివాస ధృవీకరణ
-
పాస్పోర్ట్ సైజ్ ఫోటోలు
-
కుల ధృవీకరణ (అన్వయిస్తే)
విబి-జి రామ్ జి పథకం 2026 – FAQs
Q1. విబి-జి రామ్ జి పథకం అంటే ఏమిటి?
గ్రామీణ కుటుంబాలకు ఏడాదికి 125 రోజుల ఉపాధి హామీ ఇవ్వడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన కొత్త ఉపాధి పథకం ఇది.
Q2. ఈ పథకం ఏ పాత పథకానికి బదులుగా వచ్చింది?
మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం (నరేగా) స్థానంలో ఈ పథకం అమల్లోకి వచ్చింది.
Q3. ఏడాదికి ఎన్ని రోజులు పని హామీ ఉంటుంది?
ప్రతి అర్హ గ్రామీణ కుటుంబానికి సంవత్సరానికి 125 రోజుల పని హామీ ఉంటుంది.
Q4. పని ఇవ్వకపోతే ఏమవుతుంది?
పని కోసం దరఖాస్తు చేసిన 15 రోజుల్లో పని ఇవ్వకపోతే నిరుద్యోగ భృతి చెల్లిస్తారు.
Q5. నిరుద్యోగ భృతిని ఎవరు చెల్లిస్తారు?
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిరుద్యోగ భృతిని తప్పనిసరిగా చెల్లించాలి.
Q6. ఈ పథకంలో ఏ రకమైన పనులు ఉంటాయి?
జల భద్రత, గ్రామీణ రహదారులు, గోదాములు, మార్కెట్లు మరియు జీవనోపాధి మౌలిక వసతుల పనులు ఉంటాయి.
Q7. వ్యవసాయ కాలంలో పనులు జరుగుతాయా?
విత్తనం మరియు కోత కాలంలో సంవత్సరానికి మొత్తం 60 రోజులు పనులను నిలిపివేయవచ్చు.
Q8. వేతనం ఎలా చెల్లిస్తారు?
కూలి నేరుగా కార్మికుడి బ్యాంక్ ఖాతాలో జమ అవుతుంది.
Q9. హాజరు ఎలా నమోదు చేస్తారు?
ఆధార్ ఆధారిత బయోమెట్రిక్ హాజరు తప్పనిసరి.
Q10. దరఖాస్తు ఎలా చేయాలి?
గ్రామపంచాయతీ కార్యాలయంలో కుటుంబ వివరాలు నమోదు చేసుకుని ఉపాధి హామీ కార్డు పొందాలి.
Q11. పాత నరేగా జాబ్ కార్డు పనిచేస్తుందా?
లేదు, కొత్త విబి-జి రామ్ జి పథకం కింద కొత్త కార్డు తీసుకోవాలి.
Q12. ఎవరు అర్హులు?
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసించే 18 సంవత్సరాలు నిండిన వారు ఈ పథకానికి అర్హులు.
ముగింపు
VB-G RAM G పథకం 2026 భారత గ్రామీణ ఉపాధి వ్యవస్థలో ఒక చారిత్రాత్మక మలుపు. ఇది కేవలం ఉపాధి హామీ పథకం మాత్రమే కాదు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో స్థిరమైన అభివృద్ధి, ఆర్థిక భద్రత, పారదర్శక పాలనను తీసుకొచ్చే సమగ్ర చట్టం. గ్రామీణ ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను పెంచుతూ, 2047 నాటికి వికసిత భారత్ లక్ష్యాన్ని చేరుకునే దిశగా ఈ పథకం కీలక పాత్ర పోషించనుంది.